Ia izaki bizidun guztien osagaiak elementu kimiko berberak dira. Lurrean ehun bat elementu daude eta materia biziaren %96a horietako lauk osatzen dute: oxigenoa, karbonoa, hidrogenoa eta nitrogenoa. Oxigenoa elementu ugariena bada ere, karbonoa da izaki bizidunetan adierazgarriena, bera baita beste elementu batzuekin konbinatu eta molekula luze eta mota askotarikoak sortzeko gai dena.

Oxigenoa:

Elementu kimiko bat da. Gas bat da eta atmosferaren %20a adierazten du. Kimika organikoaren elementu garrantzitsuenetariko bat da eta izaki bizidunen ziklo energetikoan oso era inportantean parte hartzen du. Arnasketa zelularrean ere ezinbestekoa da. Koloregabekoa, usaingabea eta zaporegabekoa da. Badago hiru atomoz osaturiko molekula ba , O3 , ozono deiturikoa atmosferan dagoena eta Lur Planeta babesten duena ultrabioleta izpietatik

Karbono dioxidoa:

Gas bat da. Molekula hau Bi atomo oxigenoz eta atomo bat karbonoz osatua dago eta bere formula CO2 da.

Izaki bizidun askok arnasterakoan oxigenoa hartzen dute eta karbono dioxidoa botatzen dute. Molekula lineala eta apolarra da.

Karbono dioxidoa negutegi efektuan eragiten duen gas bat da eta lur planetan tenperatura egoki bat mantentzen laguntzen du baldin eta kantitate erregulatu batean egoten da.

Karbono dioxido barik lur planeta izotz bloke bat litzateke. Bestalde karbono dioxido kantitate handia badago beroa planetatik at ateratzea areagotzen du eta honi negutegi efektua deritzo.

Azken urteotan karbono dioxido kantitatea asko igo da eta honek lur planetaren berotzea suposatzen du.

atzera