Zelularen estruktura eta funtzioak:

Zelula guztiek egitura bera dute:

1. Mintz plasmatikoa: geruza bikoitz lipido batek osatuko luke. Bertan proteinak leudekete, Lipidoek hesi isolatzaile gisa jokatzen dute barneko ur ingurunearen eta kanpoko ur ingurunearen artean.

2. Zitoplasma: ingurune likidoak edo zitosola eta morfoplasmak, ( organulu zelular izeneko egitura batzuei ematen zaien izena) osatuko lukete.

3. Materia genetikoa: DNA molekula bat edo gehiagoz osatua legoke. Kontutan izanik zelula mintz batez inguratuta dagoen edo ez eta nukleoa duen ala ez bi zelula mota desberdin daude: zelula prokariota ( nukleorik gabeak ) eta zelula eukarioto ( nukleodunak).

Zelulek forma eta tamaina desberdinak izango dituzte bizi funtzioen arabera. Funtzio horiek hiru dira: 1) elikadura, 2) harremana eta 3) ugalketa.

Forma, beraz, zelularen funtzioen arabera aldatuko da:

- Horma zurrunik duen edo ez

- Aldameneko zelulekin elkartzeko tentsioak badaude

- Zitosolaren biskozitatearen arabea

- Fenómeno osmotikoen ondorioz

- Barne zitoeskeletoaren arabera

Tamaina ere aldatzen da ingurunetik elikagaiak hartzeko gaitasun edota nukleoaren gaitasun funtzionalaren arabera.

Bestalde, tamaina handitzean V ( bolumena) A ( azalera ) baino gehiago handituko da. ( V= 4/3π r 3 A= 4/3 π r 2 )

Horrela azalera eta volumen arteko erlazioa (A/V ) gutxitu egiten da.

Bestalde bolumena handitzeak ez du esan nahi nukleoa era berean handituko Denia ezta hornidura kromosomikoa ere.

Guzti horren ondorioz célula helduek, zapala, prismatikoak, irregularrak dira eta gutxitan dira esferikoak; horrela A7V erlazioa aldagaitz mantentzeko.

Esan beharra dago elikagaiak eskuratzeko gaitasun zelularen azaleraren esku dagoela eta ez bolumenaren esku.

atzera